آلات و ادواتی که بلوچ روح نا آرام و احساس پر مایه اش را با آن به نوا در می آورد، یا از اصالت منطقه أی برخورد دارند مثل نی و یا نظیر همپای موسیقی هندی از آن دیار آمده اند. بطور کلی ابزار متداول موسیقی در حال حاضر عبارتند از سرود(قیچک)،تمبورک(سه تار)،رباب(هیجده تار)،نل،دونلی،دهل،دوکر،بنجو،جنج بلوچ تعلق خاطر شدیدی به موسیقی دارد. با موسیقی متولد می شود و به هنگام مرگ نیز از آن جدایی ندارد.زیبا ترین احساس و عمیق ترین دردها و شورانگیزترین داستانهای عشقی و حماسی را، نیمی به زبان گفتاری و نیمی به زبان موسیقی بیان می کند. آنجا که احساس به ژرفای دریا و غمی به عظمت صحرا در قالب جسمش به حرکت می آید. آنجا که زبان گفتاری اش از بیان فرو می ماند، با زبان موسیقی به فغان میآید. آنجا که از تشکر آمیخته با احترام و هیجان در برابر آفریدگاری که فرزند به وی عنایت کرده عاجز می شود به موسیقی روی می آورد. آنجا که غم از دست رفته ای بجانش چنگ می اندازد، سوزناکترین مرثیه را، نه با زبان شعر بلکه با بیان موسیقی می سراید. حاصل آنکه موسیقی می سراید. حاصل آنکه موسیقی مقام خاصی در زندگی بلوچ یافته و با زندگی وی پیوندی عمیق خورده است ولی آنچه امروز در این منطقه می شنویم با موسیقی اصیل بلوچ تفاوت دارد
البته ساکنان سرحد زمین می کوشند به موسیقی سنتی خود وفادار بمانند همچنانکه در رعایت قوانین گفتار و نوشتار خاص بلوچ هم این تعصب را از دست نداده اند توضیح آنکه موسیقی بلوچ از زمانی نه چندان دور، دگرگونی پذیرفته و بیش از حد، تحت تأثیر موسیقی هند قرار گرفته است. البته در اصل، موسیقی بلوچ از موسیقی هند زیاد بیگانه نیست و مشترکات فرهنگی این دو سرزمین در زمینه ی ادبیات و فلسفه و عرفان و غیهر میتواند تا حدی این تأثیر پذیری را توجیه کند اما واقعیت آنست که موسیقی بلوچ در این تقلید کورانه راه افراط می پیماید
www.60ton2dy.samenblog.com
آلات و ادواتی که بلوچ روح نا آرام و احساس پر مایه اش را با آن به نوا در می آورد، یا از اصالت منطقه أی برخورد دارند مثل نی و یا نظیر همپای موسیقی هندی از آن دیار آمده اند. بطور کلی ابزار متداول موسیقی در حال حاضر عبارتند از
سرود(قیچک)،تمبورک(سه تار)،رباب(هیجده تار)،نل،دونلی،دهل،دوکر،بنجو،جنج،
سرود:از ساز هاي اصيل و سنتي بلوچي است اين ساز زهي آرشه اي ، كاسه اي به بزرگي كاسه تار و دسته اي كوتاه دارد . كاسه طنين آن تقريبا شبيه به لنگر كشتي است كه وارونه شده باشد . دو سوراخ صوتي بزرگ بر روي كاسه طنين كه نيم دايره كوچكي را تشكيل مي دهد ، داراي پوست است. اين دو قسمت به وسيله ي دو فرو رفتگي بيضي شكل در دو طرف بدنه طنين از يك ديگر جدا مي شوند. سرود معمولا 12 سيم دارد. به آرشه ي سرود كمانگ مي گويند و مو هاي آن از دم اسب است. سرود و كمانگ را از چوب پرپُنَك مي سازند. نوازنده هنگام اجرا كاسه ي سرود را روي زانوي چپ خود (درحالت نشسته) به طور عمود مي گذارد وا با كمانگ آن را مي نوازد . نوازندگان دوره گرد آن را با تسمه اي به گردن خود مي آويزند و هنگام حركت من نوازند. سرود، طنين خوش آيندي دارد و در اجراي بسياري از آهنگ ها و قطعات موسيقي بلوچی يكه تاز ميدان است.
www.60ton2dy.samenblog.com
رباب يا (هجده تار):سازي است زهي زخمه اي كه قسمت اعظم آن را بدنه طنيني تشكيل مي دهد . قسمت پاييني بدنه طنيني مسطح و روي آن را با پوست مي پوشانند. خرك در انتهاي همين قسمت واقع شده است و سيمها پس از عبور از روي خرك در پشت بدنه ي طنيني روي دو ميله چوبي بسته مي شوند. رباب دسته اي كوتاه وسه پرده دارد كه ثابت هستند. اين ساز چهار سيم ملودي وچهار ده سيم اليكوت دارد. سيم هاي اليكوت سيمهايي هستند كه معمولا نواخته نمي شوند. طول رباب حدود 64سانتي متر است و هنگام نواختن آن را روي زانو قرار مي دهند وبا مضراب مي نوازند.
www.60ton2dy.samenblog.com
نَل
نل:به زبان فارسی همان ني است. اين ساز داراي چهار سوراخ صوتي در بالاي لوله است وطول آن حدود54سانتي متر است. هر دو طرف لوله نل باز است و هنگام اجرا آن را به طور عمودي و كمي مايل نگاه مي دارند نوازنده نل، نلي ناميده مي شود
www.60ton2dy.samenblog.com
دو نلي
دونلي شامل دونل مساوي جدا از هم است يكي از اين دو نل مذكر وديگري مؤنث است. نل مذكر يازده سوراخ صوتي ونل مؤنث هشت صوراخ صوتي دارد. نل مذكر وظيفه اجراي ملودي و نل مؤنث وظيفه و اخوان را بر عهده دارد. نل مؤنث هنگام نوازندگي كمي پايين تر از نل مذكر قرار مي گيرد وسوراخ هاي آن هيچ وقت مورد استفاده واقع نمي شوند. سر دونلي، برش بيضي شكل دارد كه مخصوص تماس با لب هاي نوازنده است. اين ساز در پاکستان ساخته مي شود. شیرمحمد اسپندار معروف ترين و چيره دست ترين نوازنده نل و دو نلي در بلوچستان است.
www.60ton2dy.samenblog.com
دهل
سازي است كوبه اي كه از استوانه چوبي ساخته شده و يك طرف دهانه ان از طرف ديگر بزرگتر است. پوست هاي دو طرف دهانه دهلك با ريسمان هايي به طور ضربدر يا مثلثي به يك ديگر متصل ميشوند و به اين ترتيب مي توان با كشيدن ريسمان ها ساز را كوك كرد. دهلك را هنگام اجرا روي زمين مي گزارند و با دست راست بر دهانه بزرگتر وبا دست چپ بر دهانه كوچك تر مي كو بند
www.60ton2dy.samenblog.com
 بنجو: یکی دیگر از ابزار موسیقی در این منطقه است که صدای شلوغ و رسایی دارد. نواختن بانچو در جلگه سند رواج فراوان دارد و به عقیده نوازندگان بلوچی از آن دیار آمده است. هنگام نواختن، یک سر آنرا روی زانو و سر دیگرش را روی زمین می گذارند. با دست چپ پرده می گیرند هر پرده به وسیله ی تکمه ی فلزی گرفته می شود و با کم و زیاد کردن فشار انگشتان روی این تکمه ها، هرنت طنین دلکشی می یابد
www.60ton2dy.samenblog.com
تنبورگ: نام دیگرش ‹‹ سه تار›› است در گذشته تنبورگ نواز را پهلوان می نامیدند ولی امروز بیشتر به تنبورگی یا جنگی مشهور است. تنبورگ سه سیم بیشتر ندارد و روی دسته آن برخلاف سه تار، پرده ها مشخص نیست. با چنین ساختمانی که تنبورگ دارد فقط برای آکورد گرفتن و همراهی کردن با سازهای دیگر مناسب است. تنبورگ را مثل سه تار به نحوی می گیرند که کاسه ی آن در بغل قرار گیرد و روی ران تکیه کند. با انگشت نشانه ی دست راست زخمه می زنند و دست چپ روی دسته کار می کند
www.60ton2dy.samenblog.com

---