پهلوان رسول بخش زنگشاهی از نوازندگان برجسته ساز سرود « قیچك» است. وی دارای دكترای افتخاری از فرانسه بوده و تا به حال در چندین جشنواره بین المللی داخلی و خارجی شركت كرده است. لقب « پهلوان» به همان مفهوم «بخشی» یا «عاشیق» است كه در فرهنگ موسیقایی اقوام ایران كاربرد دارد. پهلوان یعنی نوازنده‌ای كه آواز هم می‌خواند و مجری موسیقی روایی است. این لقب از طرف مردم به نوازنده داده می‌شود كه هم دلالت بر مهارت در نوازندگی و خوانندگی دارد و هم مبین مقبولیت اجتماعی است.

---

محوطه پیش از تاریخ دمبیگان درجنوب شهر قصرقندنیز ازبزرگترین محوطه های پیش از تاریخ جنوب شرق کشور است که دارای وسعت 50 هکتار می باشدو ثبت میراث فرهنگی نیز شده است اما متاسفانه عملیات کاوش در این محوطه  انجام نشده است و فقط با بررسی های سطحی غنای این محوطه ثبات شده است این محوطه توسط شتین گزارش شده است متعلق به دوره یش از تاریخ می باشد.محوطه سیاه بن در شمال قصرقند نیز از دیگر اماکن باستانی و تاریخی قصرقند است

---

كوه بيرك داراي جاذبه هاي گردشگري و كوهنوردي فراواني همچون آبشارهاي حشاني ؛تاجاني ؛گيشتوك ؛ودره هاي پرجاذبه ماهاني؛رضي  و گتي  مي باشد  پوشش غني از درختان  بنه؛ بادام كوهي؛ارژن و زيتون وحشي دارد

---

خرس سياه در تقسيمات Iucn جزو گونه‌هاي در معرض انقراض قرار گرفته و بسيار حائز اهميت است. از نظر جثه نسبت به خرس قهوه‌اي كوچك‌تر است و اندازه آن به تناسب فصل سال و نوع تغذيه بين 6/1 - 30/1 سانتي‌متر و وزن آن نيز تا 200 كيلوگرم مي‌رسد...

---

حتما شما هم در اطراف شهر و روستای خود و در کنار جاده ها و در بلندی کوه ها و در حاشیه ی رودخانه ها و... گیاهان زیادی را دیده اید و سرسبزی حاصل از آن ها آرامش خاصی را به شما داده است ولی توجه خاصی به آن ها نکرده و همه را به یک دید نگاه می کرده اید.

تا به حال فکر کرده اید که این گیاهان آن جا چه می کنند و حکمت آفرینش آن ها چیست و چرا این همه سیستم پیشرفته ی ریشه تا گل را در آن بیابان یا کوه جا گذاشته اند؟! اما اگر از افراد با تجربه و کهن سال سؤال کنیم، برای اکثر   آن ها استفاده هایی را خواهند گفت و اشاره به حکمت خدا خواهند کرد.

---

---

شستون مركز شهرستان سراوان است و هم اكنون شهر سراوان ناميده مي شود ، در گذشته به ان سر استون ، شستون و شهستان اطلاق مي شده است . سراستون : منطقه اي كه در ان بارندگي زياد اتفاق مي افتد . شستون : چشمه جوشان با توجه به رشته قنات جاري در شهر سراوان و فراواني آب . شهستان : تمام حكام منطقه از اين ديار برخاسته اند ...

---

اين كوه كم ارتفاع با ارتفاعي حدود 40 متر در فاصله 400 متري حومه شرقي شهرسراوان قرار گرفته است. برفراز اين  كوه برروي صخره هاي نسبتا صاف و هموار آن نقوش كند فراواني ديده مي شود كه از جمله مهمترين موضوعات نقوش آن مي توان به نقوش شكار حيوانات علفخواري همانند غزال  وجيبر وبز كوهي توسط انسانهايي سوار براسب ونقوش سمبلك ونمادين اثر پا ودست وهمچنين نقوش شطر نجي ( زمينهاي زراعي ومالكيت) ونقوش انساني يا حيواني همچون نقش دو انسان در حال گفتگو با يكديگر ويا نقش يك بز ويك غزال يا جيبر وغيره اشاره نمود

---

بي‌سبب نيست كه بلوچ‌هاي پس ازحمله مغول‌ها به شهر گلشن و ويراني آن،       اين شهر را جالق ناميدند

"جالق" در زبان بلوچي به معناي "له شده" است؛ اين نام تا ابد نشان‌دهنده خوي وحشي مغولان است و حافظه تاريخي اين مردمان را به رخ مي‌كشد.

---

استان سیستان و بلوچستان دارای آب و هوای خشک و گرم است و مردم آن به دو دسته ساکن و عشایر که


ایلات بلوچ را تشکیل می دهند و غیر ساکن هستند، تقسیم می شوند.


اصولاً منبع اصلی درآمد برای بلوچ های ساکن، کشاورزی و برای بلوچ های متحرک، دام پروری است که متأسفانه در سالهای اخیر به علت خشکی فراوان، کشاورزی و دامپروری تا حد بسیار زیادی افت کرده است. در نتیجه عوامل مذکور، مردم استان سیستان و بلوچستان، به ناچار به فعالیت های غیر کشاورزی روی آورده اند و سعی کرده اند با توسل به فرآورده های مذکور، زندگی خود را سرو سامان بخشند، بجز ترانه ها و نغمه ها، صنایع دستی نیز بیانگر چهره ای از زندگی مردمان بلوچ است که در رنگها و نقش های سوزندوزی بلوچ یا گلیم و قالی مفهوم می یابند.

---

سرمایه های یک جامعه عبارتند از:

1-سرمایه طبیعی 2-سرمایه مالی ومادی 3-سرمایه انسانی 4-سرمایه اجتماعی 5- سرمایه فرهنگی

بهره گیری مناسب از سرمایه ها ومدیریت بهینه برای بکارگیری سرمایه هایی که منجر به تولید بیشتر می گردد در واقع هنر استفاده حداکثری از منابع محدود به منظور افزایش روز افزون سرمایه و منابع باعث می شود تا توسعه شتابان درجامعه صورت گیرد اما در اکثر جوامع غیر پیشرفته و توسعه نیافته تا موضوع سرمایه وسرمایه گذاری مطرح می شود مردم و مسولان به سرمایه های اقتصادی و مالی توجه می نمایند اما از سرمایه های فرهنگی اجتماعی غافل اند

---

استاد دینارزهی از پیشکسوتان موسیقی محلی سیستان و بلوچستان متولد سال ۱۳۲۲بمپور ایرانشهر بود که در سالهای پیش از انقلاب به کشور پاکستان مهاجرت کرد و پس از باز گشت از این کشور فعالیتهای هنری اش را در بلوچستان ایران ادامه داد.وی در ایران و پاکستان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس دارای شهرت بود و به همراه استاد ستار و استاد شفیع از پایه گذاران موسیقی مدرن بلوچی بودند. وی از استادان آواز موسیقی بلوچی بود و آهنگ ساز بسیاری از کارهای موسیقی خود را نیز انجام می داد.دینارزهی همچنین در دو دهه اول انقلاب به مدت ۱۱ سال در رادیو بلوچی زاهدان به کار آهنگ سازی و خوانندگی موسیقی بلوچی مشغول بود و آهنگ های حماسی او در وصف ایران و ترغیب جوانان به اعزام به جبه های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تاثیر گذار بود.از آهنگ های معروف او در آن زمان می توان به آهنگ...

---

دو شاهكار ديگر از ادبيات پربار و غنی بلوچستان به قلم پژوهشگر و محقق بلوچ استاد دكتر عبدالغفور جهانديده چاپ و نشر گرديد.
در كتابهای حماسه سرايی در بلوچستان و منظومه های عاشقانه بلوچی بخش اعظم آن قسمت از تاريخ،زبان و ادبيات بلوچستان بحث ميشود به چشم ميخورد.
دكتر جهانديده باز هم با دقت و هواس تمام به شرح و بررسی تمام منظومه های حماسی ومنظومه های عاشقانه بلوچستان با ذكر متن اصلی منظومه ها ترجمه و آوانويسی آنها پرداخته است.

به جرأت مي توان گفت اين دو اثر كاملترين كتابهايی هستند كه تاكنون در اين زمينه چاپ شده اند،كه يك علاقه مند به زبان،ادبيات و تاريخ بلوچ و يا يك نويسنده،پژوهشگر و دانشجوی بلوچ ويا غير بلوچ به آن نيازدارد.

---