مکران اي سرزمين جاودان                **         قدمتت همپايه هفت آسمان

 اي سرا و مامن آزادگان                         **    دور باد از دامنت دست ددان

 جاي جاي خاک تو بوي صفاست         **        يادگار از مردماني با حياست

 شيرمرد و جامه غيرت به تن            **          مرد جنگ و کارزار و صف شکن

 چشم تاريخ خود بود باري گواه             **       بر  رشادتهاي حمل و دادشاه

 آن يلي که فوج شاهي را شکست    **        آن گرفته جان شيرين را به دست

---

در بلوچستان ذات تعيين كننده پايگاه اجتماعى افراد و گروههاست. ذات در اساس همان اصل و نسب است. هويّت يك فرد وابسته به ذاتى است كه در آن متولد شده و زندگى مى‏كند. بطور كلى هر فرد بلوچ از هنگام تولد، يك وابستگى ذهنى به ذاتى مشخص دارد و در نتيجه آن هيچگاه خويشتن را تنها و بى‏كس احساس نمى‏كند، چرا كه اساس تشكيل ذات، خون مشتركى است كه در رگهاى افراد وابسته به آن جريان دارد و نتيجه اين اشتراك خون، چيزى جز تعصب نژادى نيست، همان تعصبى كه ابن خلدون براى جوامع صحرانشين بر مى‏شمارد. تعصب نژادى چنان در بين بلوچها ريشه دوانيده است كه خوشنامى و يا بدنامى، پيروزى و يا شكست، صواب يا خطاى فرد در امور گوناگون، پيش از اينكه براى خودش افتخار و سربلندى و يا برعكس موجب سرافكندگى و شرمسارى گردد، مؤثر در وجه ذاتش است و در كارنامه خانوادگى ذات ثبت مى‏شود. فرودستان جامعه براى حفظ خود در شرايط دشوار زندگى مجبورند كه به يكى از ذاتهاى بالا وابسته شوند تا تحت چتر حمايت آنان قرار گيرند. از ديگر ويژگيهاى ذات، برابرى و برادرى به عنوان يك اصل پذيرفته شده است.

---

يكي از افتخارات اين كشور پهناور موسيقي دل انگيز آن است. موسيقي ايراني برخلاف تصور ما حضوري بين المللي دارد. غناي تنيده شده در روح وجان لحظه به لحظه آن كار را به جايي رسانده كه جوانان نه دنيا گاه به گاه دف به دست و سه تار به دست به استادان ايراني ساكن كشورشان مراجعه مي كنند. حالا از اينها كه بگذريم به بحث موسيقي بومي مي رسيم كه خودش دنيايي جداگانه است.

---

من بلوچم وزبلوچ مهربان گویم سخن               ازمرام وسیرت این قهرمان گویم سخن

ازمکان ومسکن وماوای حاصلخیزاو                   ازکویــروساحل بحــرعمان گـویم سخن

ازفــــرازکوه تفـــتان اژدهای آتــشین              سردوآرام با دلی آتشفشان گویم سخـن

من زبزمان وشکاروصیدوآب معدنش                 ازجبال زنده سربرکهکشان گویم سخن

ازدیارپیپ وفنوج آزباغ وکه سفیــــد                   منبع نفت وطلا وبرلیان گویم سخــــــن

من زبنت میرقنبر،نیکشهروقصروقند                 من ازآن پاینده مردجاودان گویم سخــن

زان همه آب روان ملک بمپوربحرگون                بس لطیف ونرم مثل پرنیانم گویم سخن

ارض حاصلخیزوآن رودخانه پربرکتش                غله راانبارهمچون سیستان گویم سخـن

بخش سربازم بهشت خطه زرخیزمن               باغهای سبزآن چون بوستان گویم سخن

ازدیارپیـــشین وخاک زرباهــــوکلات                من زخاکی که نباشدمثل آن گویم سخن

چابهار و بندرآزاد و بحرپرخــــروش                     ازکنارک این دریا مرزبان گویم سخــــن

ازسفالکاران سربازوسراوان سرفراز                 مردمان بی ریا وکاردان گویم سخـــــــن

---

موقعيت جغرافيايى: شهرستان خاش - بخش مركزى - دهستان سنگان - روستاى سنگان

  قدمت: قرون اوليه اسلامى

  مشخصات:

      اين درخت قطور در حاشيه رودخانه سنگان و در ميان زمينهاى كشاورزى قرار گرفته و در گذشته به عنوان يك مكان زيارتى مورد توجه عامه بوده است اما يكى از افراد خير با احداث يك مسجد آن را با ديوار محصور نموده و در حال حاضر در حياط مسجد قرار دارد. اين درخت در نزد مردم بومى به «ميرعمر» مشهور است. بنا به باور مردم در گذشته‏ها دو فرقه شيعه و سنى در اين روستا ساكن بوده‏اند كه سنى‏ها به اين درخت «ميرعمر» نام نهاده و به آن احترام خاصى قايل بوده‏اند و شيعه‏ها به درختى كه در ميان روستا قرار داشته و معروف به «مرتضى‏على» بوده احترام قائل بوده‏اند كه درخت دومى درحال حاضر خشك

---

یکی می گوید: در زبان بلوچی ،، مک ،، به خرما می گویند. مثل اینکه {به نظر او } مکران مترادف با نخلستان است. دیگری قائلست که این نامگذاری از جانب ایرانیان صورت گرفته و در اصل ،، ماهی خواران ،، بوده که در مرور زمان به ،، مکران ،، تبدیل شده است. حال آنکه در واقع ،، مکران ،، نام یک شخصیت بزرگ می باشد که کوچک ترین ارتباطی با ،، ماهی خوارن ،، یا ،، مک ران ،، ندارد. صاحب ،، معجم البلدان ،، می نویسد : مورخین نوشته اند که مکران را بدینوجه مکران میگویند که در آن ( مَکران بن فارک بن سام بن نوح علیه السلام ) ، برادر ،، کرمان ،، رحل اقامت افکند و آنجا را وطن خویش قرار داد . این واقعه زمانی رخ داد که زبانهای مختلف در بابل از یکدیگر جدا و مستقل شدند. همانطوری که به صراحت مشخص است بر طبق این مدرک تاریخی، یکی از نوه های ،، سام بن نوح ،، (علیه السلام) به نام ،، مَکران ،، در این سرزمین مقیم شد و آنجا وطن خویش ساخت و بعدها این خطه به نام خود وی مشهور به ،، مَکُّران ،، شد.

---

ليكو يكي از گونه هاي ادب شفاهي و همچنان نوعي از موسيقي بلوچ هاي افغانستان است كه مانند دوبيتي هاي زبان دري و لندي هاي لسان پشتو، توسط‌ عامه ي مردم به صورت شفاهي سروده شده است و به همين شيوه در بين مردمان مناطق مختلف انتشار يافته، و از نسلي به نسل ديگر انتقال پذيرفته است.

---

تپه كَلاُتكْ بَخْشانْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى بخشان

 قدمت: هزاره اول پيش از ميلاد تا دوره اسلامى    

مشخصات تپه: اين تپه تا اوايل دوره اسلامى مسكون بوده و بعد از آن متروك شده و در غرب آن مسيل كشيده شده است در شمال اين تپه زمينهاى مزروعى ديده مى ‏شوند.

 

 تپه كَلِه بُرْزاد:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران

 قدمت:  0051 ق.م تا اوايل دوره اسلامى   

 

 تپه قلعه مُلا:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران

 قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى    

 

تپه پيركَهورْدْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران

 قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى     

 

تپه پيركَهورْتْ:

 موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران ...

---

سيستان و بلوچستان سرزمين طوفان‌هاي شني،‌ نمكزارها، رودها و درياچه‌هاي فصلي با دره‌هاي سرسبز و جريان‌هاي بهاري در دل كوير به همراه تاريخ بر جاي مانده در اين خطه شرقي، جاذبه‌اي بكر و بي بديل است كه هر نظاره گري را مدهوش مي‌كند.

     به گزارش ايسنا، ناحيه «خاش» خوش آب و هوا‌ترين منطقه استان به شمار مي‌رود، زيرا ارتفاع آن نسبت به ساير شهرستانهاي استان بيشتر است و مرتفعترين قله بلوچستان - تفتان - در نزديك و در سمت شمال آن قرار گرفته است. اين ناحيه از بارندگي نسبتا زيادي نيز برخوردار است. تغييرات و نوسانات دماي آن در فصل‌هاي مختلف چندان زياد نيست و پوشش گياهي آن نيز در اطراف كوه‌هاي تفتان نسبتا غني است.

---

شهرستان سراوان با مساحت 23880 کیلومتر مربع ، در شرق استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان337 کیلومتر است. این شهرستان دارای تعداد 5 مرکز شهری و6 بخش ، 14 دهستان و 708 آبادی دارای سکنه است. جمعیت شهرستان سراوان 220 هزار نفر است. سرچشمه رودخانه و منتهی به بخش رودخانه ماشکید در این شهرستان واقع می باشد. ارتفاعات : کوه بیرک ، کوه سفید ، کوه بم پشت ، کوه سیاهان. رودخانه ها: ماشکید،سیمش ،روتک.

---

 نیکشهر تا زمان رژیم پهلوی اول " گِه " نام داشته است به معنی گهتر و بهتر . نیکشهر یا  "گِه" بکسره گاف به معنی "به" یا بهتر و" نیک " کلمه مذکور معنا می دهد.در کتب تاریخی عربی بعضی تاریخ نویسان از نام های « قیقان ، حی ، گزبون ، شهرگرد ، کدوگاه»  نام برده اند که بعضی ها برگردان فارسی شده اند. علی اکبر دهخدا در فرهنگ لغت خود " گِه " را از توابع چابهار می نامد.

---

  جنوبی ترين شهرستان بلوچستان است كه در فاصله 761 كيلو متري زاهدان قرار دارد. اين شهر در زمان های قديم " تيس" نام داشته كه در حال حاضر خرابه هاي آن در 5 كيلو متري چابهار امروزي به جاي مانده است .

   بندر تيس در آن ايام اهميت و اعتبار فراوان داشت و يكي از مراكز مهم تجاري كرانه هاي درياي عمان بود، ولي در قرن گذشته در اثر كم توجهي از رونق آن كاسته شد.  در سالهاي پس از انقلاب به علل مختلف ، بيش از پيش مورد توجه قرار گرفت .

  اينک بندرچابهار اهميت سوق الجيشي ممتازي دارد و در حال حاضر يكي از مناطق آزاد تجاري ايران محسوب مي شود .

 

---

نام بلوچستان در سنگ نبشته های داريوش بر بيستون و تخت جمشيد "مكا" يا "مكران" نوشته شده و از آن به عنوان استان چهاردهم فرمانروايی هخامنشي نام برده شده است (سده ششم پيش از زايش مسيح)...

---

منطقه آزادچابهار بامساحت 14هزارهكتار درمنتهي اليه جنوب شرقي ايران در25 درجه و20 دقيقه عرض شمالي و60 درجه  و27 دقيقه طول شرقي درشرق خليج چابهار و در كنار آبهاي نيلگون درياي عمان قراردارد اين منطقه  بوسيله شبكه حمل ونقل زميني وهوايي ازشمال به كشورهاي آسيايي ميانه وافغانستان،ازشرق به پاكستان وازجنوب به اقيانوس هند اتصال مي يابد.  دسترسي مستقيم به آبهاي آزاد وقرارداشتن درخارج ازخليج فارس وهمينطور عدم آسيب پذيري در مواقع بروز بحران، موقعيت استراتژيكي رابراي ايجاد يك كريدور ارتباطي بين كشورهاي آسيابي ميانه و ساير كشور هاي جهان فراهم آورده است.

---

چون بلوچستان در جنوب شرق ايران قرار دارد، بنابراين از نزديكترين مناطق اين كشور به خط استوا مى‏باشد و به موازارت آن، از گرمترين مناطق ايران نيز به شمار مى‏رود. در تابستان اشعه خورشيد تقريباً بطور عمودى بر اين منطقه مى‏تابد كه در نتيجه ، در تمام مناطق به جز نواحى كوهستانى و مرتفع، گرماى شديدى حكمفرما است.

---

استان سیستان وبلوچستان با 187502 کیلو متر مساحت اولین استان پهناور کشور است که از شمال به استان خراسان جنوبی، از مشرق در مرزی به طول 1800 کیلومتر با کشورهای افغانستان و پاکستان از مغرب به استان های کرمان و هرمزگان و از جنوب با 300 کیلومتر نوار ساحلی به دریای عمان محدود می شود.با توجه به نزدیکی استان به مدار راس السرطان اقلیم خشک برآن حاکم می باشد.در گستره ی این استان عوارض گوناگونی مانند کوهستان،دشت،جلگه ومناطق  نسبتا پست وهموار مشاهده میشود...

---

---

جاذبه های گردشکری و اماکن تفریحی شهرستان زابلی 1- کوه بیرک : بلند ترین نقطه این شهرستان ، رشته کوه بیرك است که از مرکز زابلی شروع و پس از گذشتن از شهرستان خاش و اتصال به کوههای تفتان ، زاهدان و بیرجند به کوههای بینالود در استان خراسان متصل میشود . قله این کوه با 2750 متر ارتفاع دومین قله بلند استان پس از تفتان در استان می باشد که دارای آب و هوای مطبوع و معتدلی می باشد. کوه بیرک علاوه بر کاربردهای مهم و استراتژیک دارای طبیعتی بسیار زیبا و در خور توجه با گونه های فراوان درختان و گیاهان داروئی از قبیل ازگند، کلپوره ، گواتک ، مور ، طوتری ، آویشن و ... که در سال های پر آب بسیاری از مردم و اهالی منطقه جهت جمع آوری این گیاهان و سایر صمغ ها ی داروئی و همچنین قارچ های محلی به این منطقه می آیند، همچنین از کوه بیرک به لحاظ وجود گونه های جانوری از جمله یوز پلنگ، قوچ و بز کوهی ، گرگ ، کفتار و پرندگان نادر مانند کبک ع تیهو ة هوبره و .. یاد میشود...

---

---

---